صفحه 2 از 2 نخستنخست 12
نمایش نتایج: از 11 به 13 از 13

موضوع: اخلاق نقد

  1. Top | #1


    تاریخ عضویت
    May 2015
    شماره عضویت
    333
    نوشته ها
    349
    امتیاز
    15,406
    پسندیده
    1,062
    مورد پسند : 1,852 بار در 464 پست
    میزان امتیاز
    0

    اخلاق نقد


    این تاپیک تاپیکیه که به درد هممون می خوره، و نه فقط موقع نقد کردن آثاری که روی سایت قرار می گیره، بلکه توی زندگی هامون و تک تک موقعیت های خارج از دنیای مجازی کاربرد داره. از اخلاق نقد میشه توی زندگی روزمره هم استفاده بهینه برد، و مهم نیست که شما فردی هستید که مورد نقد قرار می گیرید یا منتقید. لطفا با دقت بخونید و ازش استفاده کنید:)
    پ.ن: این بخش اوله، و به علت زیاد بودنش چند روز دیگه بخش دوم رو می زارم.
    موفق باشید.

    اخلاق نقد(1)


    هیچ دستورالعملی وجود ندارد تا مؤثر بودن نقدی را تضمین کند. هر نقدی به طور طبیعی هیجانات منفی شخص مورد انتقاد را برانگیخته، او را به واکنش وا میدارد. غریزه حب ذات در انسان چنان نیرومند، و متنوع است که آدمی همواره آماده واکنش می باشد؛ واکنشی که در شکلهای گوناگونی از جمله پاسخ به نقد روی می دهد. شاید تجربه ای از این دست داشته باشیم که صادقانه و با رعایت اصول گفتگو، عیب یکی از دوستان را به او گفته باشیم، اما با این همه، واکنش دوستمان چنان غیرمنتظره و ناخوشایند بوده که ما را از این کار پشیمان ساخته است.
    اگر ما افراد را بر اساس ظرفیت نقدپذیریشان دسته بندی کنیم، می توانیم در دسته ای کسانی را قرار دهیم که هرگونه نقدی را تحمل می کنند. اینان خود را چنان پرورانده اند و بر عواطف خود مسلط شده اند که هیچ نقدی آنان را نمی لرزاند؛ تا بدانجا که حتی از هر نقدی نیز بهترین استفاده را می کنند.(1) در دسته ای دیگر نیز می توانیم کسانی را بگذاریم که هیچ نقدی-حتی درست ترین و بدیهی ترین آنها-را برنمی تابند و آماده اند تا با تهمت زدنهای گوناگون به ناقدان خود، از قبول نقد خودداری کنند. اما باید دانست این دو گروه درصد کمی از افراد را شامل می شوند؛ بدان معنا که هم نقدپذیران دلیر اندکند و هم نقدستیزان و نقدگریزان. در میان این دو گروه، کسانی هستند که اگر پاره ای از اصول اخلاقی را رعایت کنیم، آنها نیز به احتمال زیاد نقدپذیر خواهند شد؛ کسانی که در واقع بخش عمده ای از جامعه را تشکیل می دهند.
    گفتنی است که همین مسأله درباره قوانین رانندگی نیز صادق است، غالب رانندگان را کسانی تشکیل می دهند که اگر ببینند دیگران مقررات را رعایت می کنند، خود نیز به آنها احترام خواهند گذاشت. بدین ترتیب، گرچه هرگز نمی توان کاملاً مطمئن بود که شخص مقرراتی دچار سانحه ای نخواهد شد، می توان با احتمال بسیار پیش بینی درستی کرد که رعایت قوانین از سوی هر کس امکان تصادف را به نقطه صفر نزدیک سازد، اگرچه هرگز صفر نخواهد شد. نقد نیز این چنین است؛ بدان سان که می توان با رعایت اصولی خاص احتمال بسیار داد که سخن ناقد مورد قبول شخص مورد نقد قرار گیرد.
    در حقیقت،در این فصل در پی آنیم تا به تکلیف اخلاقی ناقد نگاهی بیفکنیم. طی فصول گذشته، از منظر شخص مورد نقد مسائل گوناگونی را مطرح ساختیم و در پایان نتیجه گرفتیم که هر نقدی با هر انگیزه و به هر نحوی می تواند برای شخص مورد انتقاد سودمند باشد؛ بدان گونه که به او کمک میکند تا به درک روشنتری از خویش برسد. اما در این فصل روی سخن ما با ناقد است. اگرچه هر نقدی می تواند به سود دیگران تمام شود، آیا در این میان ناقد نیز تکلیفی اخلاقی نخواهد داشت؟ آیا نتیجه بخشی هرگونه نقدی می تواند توجیه گر نیّت پلید و عمل غیراخلاقی ناقد باشد؟ بی گمان چنین نیست. ناقد نیز اخلاقاً مکلف است نخست بکوشد تا از چارچوب فضیلت اخلاقی خارج نشود، و از سوی دیگر نقد خود را به گونه ای مطرح سازد که مؤثر واقع گردد و دیگران نیز از آن بهره مند شوند.
    در اینجا باید گفت مقصودمان از نقد مؤثر نوع خاصی از نقد نیست تا باز در دام تقسیم بندیهای دو گانه ای بیفتیم. از این رو، بی آنکه به چنین بخش بندیهایی تن دهیم، نقد را از دو منظر مؤثر بودن و نامؤثربودن بررسی می کنیم: هر نقدی گرچه ناخوشایند، زننده، بی ادبانه، دردناک و سهمگین باشد، اگر مورد قبول شخص مورد انتقاد قرار گیرد، مؤثر خواهد بود، واز این سو نیز نقدی گرچه دوستانه، مؤدبانه و محبت آمیز باشد، اگر طرف نقد را برَماند و به واکنش وادارد، نامؤثر است. در اینجا شخصی که مورد نقد قرار گرفته، مشخص می کند که چه نقدی مؤثر است؛ به این معنا که تلقی، نوع تربیت و نگاه او به نقد است که آن را مؤثر یا غیرمؤثر می سازد. کسی که به پیروی از امام صادق علیه السلام بهترین دوست را کسی بداند که عیبهایش را به او می گوید، هر نقدی را مؤثر خواهد یافت. همچنین کسی که به مانند نیچه ادعا کند: «هر آنچه مرا نکشد، قویترم می سازد»، (2) هر نقدی را مؤثر خواهد دانست و آن را راغبانه خواهد شنید.
    نکته دیگر آنکه: هیچ معیاری عینی برای تقسیم نقد به سازنده، مؤثر، دوستانه و مانند آن وجود ندارد و تلاش در این راه نیز تاکنون به نتیجه ای مقبول نرسیده است. اما باید دانست آنچه نقد را مؤثر یا غیرمؤثر می کند، تفسیر و برداشت شخص مورد انتقاد است؛ برداشتی که برآیندی از تربیت، آموزش و نگاه کلی فرد به زندگی و هستی است. بر همین اساس، برای اینکه نقدی مؤثر باشد، باید نخست شخص مورد نقد به گونه ای تربیت یافته باشد که آن را به دیده قبول بنگرد.
    اپیکتتوس، فیلسوف رواقی مسلک، نزدیک به دو هزار سال پیش این حقیقت را چنین بیان می کند:
    آنچه آدمیان را مشوش می دارد، وقایع نیست، بلکه استنباط آنان از وقایع است؛ من جمله مردن هراس انگیز نیست، وگر نه سقراط آن را چنین می یافت؛ نه، آنچه مرگ را هراس انگیز می کند، تنها قضاوت آدمیان است درباره مردن. از این رو، اگر به مانعی برخوردیم؛ اگر آزرده شدیم یا پریشان خاطر گشتیم، باید که هرگز لب به سرزنش دیگران نگشاییم، بلکه خود را-یعنی استنباط خود را-مقصر بدانیم.(3)
    هیچ انتقادی به خودی خود، نه سازنده است و نه ویرانگر. به دیگر سخن، هر انتقادی می تواند سازنده و یا ویرانگر باشد که البته این به درک و تفسیر و برداشت ما از انتقاد بستگی دارد. انتقاد همچون حوادث طبیعی و معایب زندگی است که می تواند عامل رشد آدمی یا تباهی او شود. اگر رنجها و سختیها را زمینه پالایش وجودی و باعث کمال خویش بدانیم، در آن صورت به هنگام مواجهه با مرارتها به گونه ای برخورد می کنیم که عملاً مایه رشد ما می گردد. اما اگر تلخی ها را عامل بدبختی بشماریم، پایان کار به گونه ای دیگر خواهد بود. برای نمونه، مجموعه حوادثی که برای حضرت یوسف روی داد، می توانست هر انسان بدبین و خودمحوری را به شکست وادارد، اما یوسف آنها را باعث رشد خود دانست و چنین نیز شد. به حقیقت، این خود شخص است که با توجه به سعه وجودی خویش نقد را سازنده و مؤثر یا جز آن می شمارد. به گفته متفکر و شاعر پاکستانی، اقبال لاهوری:
    سنگ چون بر خود گمان شیشه کرد
    شیشه گردید و شکستن پیشه کرد
    ناتوان خود را اگر رهرو شمرد
    نقد جان خویش با رهزن سپرد
    اگر خود را موجودی شکست پذیر بدانیم، همین گونه خواهیم بود، اما اگر خود را شکست ناپذیر بپنداریم، تا جایی پیش می رویم که برای رشد کشتزار وجودی خود، دشمنان خویش و نقد های آنان را باران رحمت خداوند خواهیم دانست:
    با عزیزان سر گران بودن چرا؟
    شکوه سنج دشمنان بودن چرا؟
    راست می گویم عدو هم یار تُست
    هستی او رونق بازار تُست
    هر که دانای مقامات خودی است
    فضل حق داند اگر دشمن قوی است
    کشت انسان را عدو باشد سحاب
    ممکناتش را برانگیزد ز خواب
    بر این اساس می توان گفت:«دشمن هرچه نیرومندتر باشد، بیشتر سبب می شود که امکانات انسان فعلیت پیدا کند و نیروهای نهفته آشکار گردد. پس دشمن بزرگ از تفضلات الهی است».
    بنابراین هر نوع تقسیمی از نقد، بیش از آنکه بیانگر ماهیت نقد باشد، گویای نگرش شخص مورد نقد و آینه وجودی اوست. از این رو، پیش از هر کوششی برای اصلاح نقد، باید خود را به گونه ای بپرورانیم که نقد را بخشی از رحمت الهی بدانیم. بر این اساس، شایسته ترین کار آن است که نظرگاه خود را درباره نقد اصلاح کنیم و در این راه از کوششهای نافرجام دست بشوییم.
    جاگدیش پاریخ، نویسنده دو فرهنگه هندی، مثال جالبی در این زمینه دارد که مؤید این نظرگاه است:
    هنگامی که سنگی به پنجره ای شیشه ای پرتاب می شود و شیشه می شکند، علت شکستگی چیست؟ پاسخ آشکار و بی اختیار به چنین پرسشی «پرتاب سنگ» خواهد بود. این پاسخ، تنها تا اندازه ای درست است. همچنین می توانید بگویید که علت اصلی، شکنندگی یا نقص شیشه بوده است؛ اگر شیشه محکم یا نشکن (حتی ضد گلوله) بود، نمی شکست. سنگهای زیادی به سوی ما به عنوان مدیر پرتاب می شود. شما ممکن است با کنترل دنیای بیرون، هر آنچه می توانید برای جلوگیری یا به حداقل رساندن این حالت انجام دهید. مع هذا مساعی شما به شدّت محدود خواهند شد. شما امکان و فرصت مناسب بیشتری برای تقویت «شیشه» خود (خویشتنتان) و کاهش آسیب پذیری آن در برابر شکستگی دارید... آنچه واقعاً مورد نیاز است، نیرومند ساختن خویشتن شماست.(7)
    کسانی که به این باور رسیده باشند که باید علت همه چیز را در درون خود جستجو کنند، بسیار کمند. غالب مردم تابع کلیشه هایی خاصی هستند که بر اساس آن، سخنان حق را تنها با شرط و شروط می پذیرند و با اندک تلخی نیز می رنجند. بیشتر مردم بیش از آنکه دشمن را عامل رشد خود بدانند، همه بدبختیها، کوتاهی ها، درجا زدنها و تنبلی های خود را به دیگران منسوب می کنند. از همین رو گفته اند: «دشمن از دیدگاه روان شناسانه، اختراعی مفید و همسو با غریزه صیانت نفس است».(8)
    رسیدن به چنان آرمان بلندی که مولانا یا اقبال از آن دم می زنند، زمان و آموزش بسیار می خواهد. حال آنکه غالب مردم نمی توانند این گونه با نقد برخورد کنند، باید این داروی تلخ را چنان با شهد درآمیزیم که خوردن آن تحمل پذیر گردد تا از تلخی آن بکاهیم و هم فرد را به خوردن آن ترغیب نماییم. مقصود از نقد مؤثر نیز آن است که شیوه ای را به کار بندیم تا از یک سو احتمال اثرگذاری نقد بیشتر گردد، و از دیگر سو کمتر در شخص مورد انتقاد واکنشی نسبت به ناقد ایجاد شود. به این معنا می توان به جای نقد مؤثر، از نقد هنرمندانه یا اخلاق نقد نیز سخن گفت.
    بر این بنیاد، هنگامی که می گوییم نقد باید هنرمندانه باشد، مقصود آن نیست که به نوع خاصی از نقد اشاره می کنیم، بلکه به آن معناست که بیشتر به نحوه بیان آن اشاره می کنیم. این بدان مفهوم است که اگر ازاین شیوه ها استفاده کنیم، احتمال قبول نقد از سوی مخاطب بیشتر می شود. البته باید گفت ظاهراً کاری دشوار در پیش روی داریم؛ زیرا هر کس خلق و خویی دارد و در نتیجه به گونه ای خاص نقد را می پذیرد. بنابر این باید به تعداد افراد، اصولی را در اختیار داشته باشیم و بر مبنای آن نیز با هر کس به گونه ای رفتار کنیم. در واقع این کار چندان هم دشوار نیست؛ چه آنکه نیازهای اساسی همه آدمیان مشخص و محدود است. برای مثال، همه مردم نیازمند احترام از سوی دیگرانند. حتی گروه های کجرو که با ارزشها و هنجارهای جامعه می ستیزند نیز دارای این احساسند؛ چنانکه اگر به فرض هم برای احترام مردم عادی ارزشی قائل نباشند، باز نیازمند به آنند که اعضای گروه خود یا کجروهای دیگر به آنان احترام بگذارند. بنابراین توجه به اصولی چند و رعایت آنها موجب مقبولیت بیشتر نقد ما از سوی دیگران می شود.
    پیش از آنکه بدین اصول بپردازیم، باید یادآور شویم که اگر در اینجا از پیراستن نیت سخن رفته است، توصیه ای کلی به ناقد، نه گونه ای ذهن خوانی بیمار گونه. بنابراین آگاه باشیم که شخص مورد نقد از این اصول برای گریز از نقد سود نجوید و به بهانه مسائل اخلاقی، دست خود را به عملی غیراخلاقی نیالاید.
    مهمترین اصول اخلاقی مورد نیاز ناقد برای مؤثربودن نقد عبارت است از:
    1. پرهیز از نقد؛ 2. خود را مقدم داشتن؛ 3. مهارانگیزه ها؛ 4. استفاده از زبان مناسب؛ 5. انتخاب زمان و مکان مناسب؛ 6. تفکیک رفتار از فرد؛ 7. پرهیز از کلی گویی؛ 8. تعیین معیارها؛ 9. هدف گذاری؛ 10. همدلی.

    ویرایش توسط Harir-Silk : 08-27-2017 در ساعت 20:27
    امضای ایشان
    جدل ها تا به این اندازه دوام نمی آوردند، اگر که تنها یک طرف مقصر بود.

    _لاروش_



  2. Top | #11



    تاریخ عضویت
    Dec 2014
    شماره عضویت
    105
    نوشته ها
    245
    امتیاز
    1,212
    پسندیده
    1,527
    مورد پسند : 547 بار در 238 پست
    میزان امتیاز
    2
    شاید الان مناسب ترین زمان و لازم ترین موقعیت باشه به این تاپیک که، کاربرا نظراتشون رو با هم به اشتراک بذارن. و این تاپیک رو مطالعه کنند، هم برای کسی که اثرش نقد میشه و هم منتقد.


  3. Top | #12


    تاریخ عضویت
    Jul 2016
    شماره عضویت
    1010
    نوشته ها
    175
    امتیاز
    220
    پسندیده
    208
    مورد پسند : 169 بار در 101 پست
    میزان امتیاز
    2
    دوست داشتم بخونم ولی فونتش بزرگه آدمو میترسونه !
    نقد از این بهتر :)))


    مرسی که اهمیت دادی !
    خوب خوندم و به نظرم نظر خوبی داری هرچند روش خیلی پا فشاری کردی و از وسطاش خوابم گرفت :) ولی خوب حق با توهههههه نقد هر جوری باشه اثرش بسته به شخصیت/متن/... نقد شده متفاوته
    ویرایش توسط L0rd LaTITude : 08-27-2017 در ساعت 20:43 دلیل: واسه خنده :|
    امضای ایشان
    مانده بودی اگر نازنینم زندگی رنگ و بوی دگر داشت
    این شب سرد و غمگین غربت با وجود تو رنگ سحر داشت
    با تو این مرغک پر شکسته مانده بودی اگر بال و پر داشت
    با تو بیمی نبودش زطوفان مانده بودی اگر همسفر داشت
    هستیم را به اتش کشیدی سوختم من ندیدی ندیدی
    مرگ دل ارزویت اگر بود مانده بودی اگر میشنیدی
    با تو دریا پر از دیدنی بود شب ستاره گلی چیدنی بود
    خاک تن شسته در موج باران در کنار تو بوسیدنی بود

  4. 1 پسندیده توسط:


  5. Top | #13


    تاریخ عضویت
    May 2015
    شماره عضویت
    333
    نوشته ها
    349
    امتیاز
    15,406
    پسندیده
    1,062
    مورد پسند : 1,852 بار در 464 پست
    میزان امتیاز
    0
    نقل قول نوشته اصلی توسط aliazadi نمایش پست ها
    دوست داشتم بخونم ولی فونتش بزرگه آدمو میترسونه !
    نقد از این بهتر :)))
    آها پس اسپم بدی بهتره؟:) باشه فونتش رو اصلاح می کنم ممنون که گفتی، اما سعی کن از پست های کوتاه و یه خطی پرهیز کنی، اسپم حساب میشن:)
    امضای ایشان
    جدل ها تا به این اندازه دوام نمی آوردند، اگر که تنها یک طرف مقصر بود.

    _لاروش_


  6. 2 پسندیده توسط:


صفحه 2 از 2 نخستنخست 12

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
© تمامی حقوق برای انجمن بوک پیج محفوظ بوده و هرگونه کپی برداري از محتوای انجمن پيگرد قانونی دارد